UAS: çfarë përfshin shkurtesa dhe pse e përdor rregullorja
Çfarë do të thotë UAS, pse nuk është sinonim i »dronit« dhe çfarë nënkupton për një operator.
UAS do të thotë Unmanned Aircraft System. Sipas ICAO-s, është një mjet ajror dhe elementet e lidhura me të, që përdoren pa pilot në bord.
Është termi që përdorin tekstet rregullatore, aty ku gjuha e përditshme thotë »dron«.
»Droni« emërton objektin, »UAS« emërton tërësinë
Dallimi nuk është hollësi juristësh dhe ka pasoja konkrete.
Një UAS është mjeti ajror plus ajo që e bën të fluturojë:
- telekomanda ose stacioni i kontrollit;
- lidhja e komandimit mes të dyjave;
- sipas rastit kompjuteri i misionit, programi i planifikimit, rele-ja.
Prandaj rregullorja flet për operator UAS-i dhe jo për pronar droni: rregullohet shfrytëzimi i një sistemi, jo zotërimi i një pajisjeje.
Shkurtesa fqinje dhe cila përdoret
| shkurtesë | çfarë emërton |
|---|---|
| UAS | sistemin e plotë — termi i rregullores evropiane |
| UA | vetëm mjetin ajror, pa pjesën tjetër të sistemit |
| RPAS | Remotely Piloted Aircraft System — një UAS i drejtuar nga larg nga një pilot |
| UAV | përdorim më i vjetër, në tekste kryesisht i zëvendësuar nga UAS |
Jo çdo UAS është RPAS: një mjet plotësisht autonom mbetet UAS, por askush nuk e drejton.
Çfarë ndryshon në praktikë
Kjo është terminologjia që do të hasni në procedurat zyrtare, dhe distanca nga gjuha e përditshme habit:
- regjistroheni si operator UAS-i, jo si »pronar droni«;
- numri që merrni është numër operatori, i lidhur me personin ose kompaninë — jo me mjetin ajror;
- një operator mbulon gjithë flotën e vet me atë numër të vetëm.
⚠️ Të mos ngatërrohet me regjistrimin e mjetit ajror, që në disa vende ekziston si detyrim më vete, zbatohet për pronarin dhe jep një numër tjetër.
Lexo më tej
- Rregulloret për dronët në Francë — regjistrimi i operatorit në hollësi.
- SORA për dronët — metoda që kornizon veprimtaritë me rrezik më të lartë.