Ocena SORA 2.5: obliczenie według tekstu, krok po kroku

SORĘ się uzasadnia, a nie wypełnia

W kategorii szczególnej, poza scenariuszem standardowym, operator występuje o zezwolenie. Aby je uzyskać, ocenia ryzyko swojej operacji metodą SORA, opublikowaną przez JARUS. Władza nie ocenia dobrych intencji: sprawdza każdy przyjęty poziom, co do tabeli.

Od 30 września 2025 r. EASA stosuje SORA 2.5 jako akceptowalny sposób spełnienia wymagań art. 11 rozporządzenia (UE) 2019/947. SORA 2.0 pozostaje w mocy w okresie przejściowym, pod inną nazwą (AMC1bis). Obie wersje nie dają tego samego wyniku.

Różnica, którą można zmierzyć

Weźmy drona mniejszego niż metr, w zasięgu wzroku, nad miastem, na wysokości 120 m, w przestrzeni powietrznej klasy G, z dwoma zaznaczonymi środkami ograniczającymi ryzyko. Dawna uproszczona metoda Waypoint360 dawała SAIL I. SORA 2.5 daje SAIL IV. Trzy poziomy różnicy to różnica między operacją łatwą do zatwierdzenia a operacją, która wymaga mocnych dowodów.

To spostrzeżenie skłoniło nas do ponownego opracowania obliczeń na podstawie tekstu, tabela po tabeli.

Dziesięć kroków, w kolejności tekstu

Ekran i PDF przechodzą przez kroki SORA 2.5 w tej samej kolejności:

1. Opis operacji: przestrzenie operacyjne, strefa buforowa, obszar przyległy.
2. Wewnętrzne ryzyko naziemne: wymiar charakterystyczny i prędkość maksymalna statku powietrznego, zestawione z gęstością zaludnienia obszaru, nad którym odbywa się lot.
3. Środki ograniczające ryzyko naziemne: M1(A) osłona, M1(B) ograniczenia operacyjne, M1(C) obserwacja naziemna, M2 skutki uderzenia, każdy według swojej odporności.
4. Początkowe ryzyko w powietrzu: drzewo decyzyjne z tekstu (nietypowa przestrzeń powietrzna, lotnisko, wysokość, klasa przestrzeni, obszar miejski).
5. Ryzyko resztkowe w powietrzu, gdy obniżenie jest uzasadnione.
6. Wymagania taktyczne (TMPR), zależnie od resztkowej ARC; lot w zasięgu wzroku je zastępuje.
7. Poziom SAIL, odczytany z tabeli, która zestawia ryzyko naziemne z ryzykiem w powietrzu.
8. Ograniczenie obszaru: obszar przyległy, zgromadzenia w promieniu kilometra, wymagana odporność.
9. Cele bezpieczeństwa: 17 OSO z SORA 2.5, każdy z odpornością, jakiej wymaga Twój SAIL.
10. Dokumentacja bezpieczeństwa, złożona na podstawie poprzednich kroków.

Dochodzi do tego plan reagowania w sytuacjach awaryjnych (ERP). Od SORA 2.5 nie obniża on już ryzyka naziemnego: jest częścią tego, co operator wykazuje.

Każda liczba wskazuje swój paragraf

Każdy krok na ekranie i każda sekcja PDF mają to samo odwołanie: „Krok 2, wewnętrzne ryzyko naziemne, SORA 2.5 §4.2, tabela 2”. Władza lub Ty możecie sprawdzić każdą liczbę co do paragrafu. Przy następnej zmianie tekstu wiadomo też, który krok trzeba przejrzeć.

Silnik, ekran i PDF odczytują tę samą listę kroków. Żadne z nich nie tworzy własnej, więc nie mogą sobie przeczyć.

Obliczenia bez AI

Ryzyko naziemne, ryzyko w powietrzu, SAIL, ograniczenie obszaru i odporność każdego OSO są obliczane przez funkcje, które odczytują tabele z tekstu. Testy odtwarzają te tabele w całości: każde pole tabeli ryzyka naziemnego, każde pole tabeli SAIL, każdą gałąź drzewa ryzyka w powietrzu.

AI proponuje tylko części opisowe: opis operacji i plan reagowania w sytuacjach awaryjnych. Nie decyduje o żadnym poziomie.

Wydanie EASA albo wydanie JARUS

Tabele są w obu tekstach identyczne. EASA wprowadziła jednak kilka zmian, z których dwie zmieniają obliczenie:

• zasada 250 g, która przypisuje najniższe ryzyko naziemne statkowi powietrznemu o masie do 250 g lecącemu z prędkością najwyżej 25 m/s, nie obowiązuje nad zgromadzeniem osób;
• OSO #04 (projekt zgodny z normą zdatności do lotu) wymaga wyższej odporności już od SAIL IV.

Wydanie EASA jest proponowane domyślnie. Możesz wybrać wydanie JARUS, na przykład dla władzy spoza Unii.

Gęstość zaludnienia, wprowadzanie z podpowiedzią

Gęstość zaludnienia obszaru, nad którym odbywa się lot, to dana najtrudniejsza do ustalenia. Wybierasz najbliższy opis (odludny, słabo zaludniony, wiejski, mieszkaniowy, miejski, bardzo gęsty), a następnie dostosowujesz wartość, jeśli masz mapę zaludnienia. Wymiar i prędkość pochodzą z karty drona, jeśli je zawiera.

Czego jeszcze nie ma

• Szczegółowych kryteriów załącznika E, OSO po OSO.
• PDRA: EASA nie dostosowała ich jeszcze do SORA 2.5.
• Gęstości zaludnienia odczytywanej bezpośrednio z oficjalnej mapy.

Źródła

• Easy Access Rules for Unmanned Aircraft Systems, EASA: AMC1 do art. 11 (SORA 2.5) i AMC1bis do art. 11 (SORA 2.0).
• Decyzja ED 2025/018/R, EASA, 15 września 2025 r., wraz z notą wyjaśniającą.
• JARUS, SORA 2.5, dokument JAR_doc_25 wraz z załącznikami, na stronie jarus-rpas.org, w dziale Publications.
• Rozporządzenie wykonawcze (UE) 2019/947, art. 11.