SORA 2.5-beoordeling: stap voor stap volgens de tekst

Een SORA wordt aangetoond, niet ingevuld

In de specifieke categorie, buiten een standaardscenario, vraagt de exploitant een vergunning aan. Om die te krijgen, beoordeelt hij het risico van zijn operatie met SORA, een methode die is gepubliceerd door JARUS. De autoriteit beoordeelt geen goede wil: ze controleert elk aangenomen niveau, tabel voor tabel.

Sinds 30 september 2025 past EASA SORA 2.5 toe als aanvaardbare wijze van naleving van artikel 11 van Verordening (EU) 2019/947. SORA 2.0 blijft tijdens de overgang van kracht, onder een andere naam (AMC1bis). De twee versies geven niet hetzelfde resultaat.

Een verschil dat zich laat meten

Neem een drone van minder dan een meter, binnen zichtbereik, boven een stad, op 120 m, in luchtruim klasse G, met twee aangevinkte beperkende maatregelen. De oude vereenvoudigde methode van Waypoint360 gaf SAIL I. SORA 2.5 geeft SAIL IV. Drie niveaus verschil: dat is het verschil tussen een operatie die eenvoudig te vergunnen is en een operatie die stevig bewijs vereist.

Die vaststelling heeft ons ertoe gebracht de berekening opnieuw op te bouwen vanuit de tekst, tabel voor tabel.

De tien stappen, in de volgorde van de tekst

Het scherm en de pdf volgen de stappen van SORA 2.5, in dezelfde volgorde:

1. Beschrijving van de operatie: volumes, bufferzone, aangrenzend gebied.
2. Intrinsiek grondrisico: de karakteristieke afmeting en de maximumsnelheid van het toestel, gekruist met de overvlogen bevolkingsdichtheid.
3. Beperking van het grondrisico: M1(A) beschutting, M1(B) operationele beperkingen, M1(C) grondobservatie, M2 impacteffecten, elk volgens de robuustheid ervan.
4. Initieel luchtrisico: de beslisboom van de tekst (atypisch luchtruim, luchtvaartterrein, hoogte, luchtruimklasse, stedelijk gebied).
5. Resterend luchtrisico, wanneer een verlaging onderbouwd is.
6. Tactische vereisten (TMPR), volgens de resterende ARC; vliegen binnen zichtbereik komt daarvoor in de plaats.
7. SAIL-niveau, afgelezen uit de tabel die het grondrisico en het luchtrisico kruist.
8. Inperking: aangrenzend gebied, menigten binnen een kilometer, vereiste robuustheid.
9. Veiligheidsdoelstellingen: de 17 OSO's van SORA 2.5, elk met de robuustheid die uw SAIL vereist.
10. Veiligheidsdossier, samengesteld uit de voorgaande stappen.

Daarbij komt het noodresponsplan (ERP). Sinds SORA 2.5 verlaagt het het grondrisico niet meer: het maakt deel uit van wat de exploitant aantoont.

Elk cijfer vermeldt zijn paragraaf

Elke stap op het scherm en elk onderdeel van de pdf dragen dezelfde verwijzing: “Stap 2, intrinsiek grondrisico, SORA 2.5 §4.2, tabel 2”. De autoriteit, of u zelf, controleert een cijfer tot op de paragraaf. Bij de volgende herziening van de tekst weet men ook welke stap moet worden nagekeken.

De rekenmotor, het scherm en de pdf lezen dezelfde lijst met stappen. Geen van de drie schrijft zijn eigen lijst, dus ze kunnen elkaar niet tegenspreken.

Een berekening zonder AI

Het grondrisico, het luchtrisico, het SAIL, de inperking en de robuustheid van elke OSO worden berekend door functies die de tabellen van de tekst lezen. De tests spelen deze tabellen volledig na: elke cel van de tabel van het grondrisico, elke cel van de SAIL-tabel, elke tak van de beslisboom van het luchtrisico.

AI stelt alleen de uitgeschreven delen voor: de beschrijving van de operatie en het noodresponsplan. Ze beslist over geen enkel niveau.

De editie van EASA, of die van JARUS

De tabellen zijn in beide teksten identiek. EASA heeft echter enkele wijzigingen aangebracht, waarvan er twee een berekening veranderen:

• de 250 g-regel, die het laagste grondrisico toekent aan een toestel van 250 g of minder dat met hoogstens 25 m/s vliegt, geldt niet boven een menigte;
• OSO #04 (ontwerp volgens een luchtwaardigheidsnorm) vereist vanaf SAIL IV een hogere robuustheid.

De editie van EASA is standaard ingesteld. U kunt die van JARUS kiezen, bijvoorbeeld voor een autoriteit buiten de Unie.

De bevolkingsdichtheid, begeleide invoer

De overvlogen bevolkingsdichtheid is het moeilijkst vast te stellen gegeven. U kiest de dichtstbijzijnde omschrijving (afgelegen, dunbevolkt, landelijk, woonwijk, stedelijk, zeer dicht) en past daarna de waarde aan als u over een bevolkingskaart beschikt. De afmeting en de snelheid komen uit de fiche van de drone, als die ze bevat.

Wat nog niet beschikbaar is

• De gedetailleerde criteria van bijlage E, OSO per OSO.
• De PDRA's: EASA heeft ze nog niet aangepast aan SORA 2.5.
• De bevolkingsdichtheid, rechtstreeks afgelezen van een officiële kaart.

Bronnen

• Easy Access Rules for Unmanned Aircraft Systems, EASA: AMC1 artikel 11 (SORA 2.5) en AMC1bis artikel 11 (SORA 2.0).
• ED-besluit 2025/018/R, EASA, 15 september 2025, en de bijbehorende toelichting.
• JARUS, SORA 2.5, document JAR_doc_25 en de bijlagen ervan, op jarus-rpas.org, rubriek Publications.
• Uitvoeringsverordening (EU) 2019/947, artikel 11.